LIÊN KẾT
   Tổng số người truy cập:
330210
Số người online: 198
Icon Tin tuc chi tiet VĂN HÓA - XÃ HỘI
Kon Xơ Mluh chung tay làm nhà rông truyền thống
5/27/2020 10:09:15 AM     
Cuộc sống tuy chưa hết khó khăn,thiếu thốn; song đồng bào BaNa làng Kon Xơ Mluh (xã Đăk Tờ Re, huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum) vẫn chung tay dựng lại nhà rông truyền thống của dân tộc Ba Na có quy mô lớn nhất từ trước đến nay trong cộng đồng dân cư.
Anh Trong tin
Dân làng Kon Xơ Mluh chung tay dựng nhà rông truyền thống
 

Làng Kon XơMluh nằm ở trung tâm xã Đăk Tờ Re. Nhà rông mới được dựng tại vị trí đẹp và thuận lợi nhất của làng, thay cho nhà rông cũ đã hư hỏng, xuống cấp. Già làng A Nhưk (56 tuổi) không giấu niềm tự hào khi cho hay rằng trải qua nhiều biến cố, đổi thay của cuộc sống,dân làng luôn chung sức đồng lòng vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, cùng ý nguyện giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống trong sinh hoạt đời cộng đồng. Nhà rông của làng luôn được duy trì làm nơi gặp gỡ, hội họp, tổ chức các lễ hội, sự kiện văn hóa. Nhà rông cũ được làm từ năm 1993 theo mô hình nhà sàn dài, trải qua nhiều lần lợp lại mái, sửa lại rui, vách, sàn, đến nay không còn vững vàng được nữa. Cố gắng dựng lại nhà rông mới theo lối kiến trúc truyền thống là ý nguyện, quyết tâm của 160 hộ dân Kon XơMluh.

Tuy vậy, đây là lần đầu tiên dựng nhà rông có quy mô lớn theo nguyên mẫu truyền thống của dân tộc Ba Na, trong khi ngay cả các vị cao tuổi nhất trong làng cũng chưa có nhiều kinh nghiệm đối với loại hình này, nên người làng đã cất công học hỏi, tìm hiểu thực tế từ nhiều người già của các làng anh em gần xa. Nhờ đó, tính tỉ mỉ, kỹ lưỡng của các bậc cao niên cùng sự nhanh nhạy, tháo vát của lớp trẻ ở đây đã được kết hợp nhuần nhuyễn, mang lại sự thống nhất từ lúc sơ bộ định dạng đến suốt quá trình tái dựng nhà rông.

Theo thôn trường A Bửu, đơn giản nhất là khâu chuẩn bị tranh để lợp mái cũng không hề dễ dàng vì phải vào rừng xa và không phải khu vực nào cũng có tranh để cắt. Tuy vậy, mọi người vẫn cố gắng hoàn thành sớm nhất.Mỗi hộ đều đảm bảo góp đủ 5 bó tranh (mỗi bó đường kính 1 mét) trước khi bắt tay vào khởi dựng.

“ Khó nhất là dựng khung, lợp mái.Khung thì có nhiều rui ngang rui dọc, rui chéo. Mái càng lên càng cao chót vót.Nóc nhà rông 16 mét thì phải làm khung tre cao 17-18 mét để trèo lên mà dựng mà buộc. Người dạn lắm mới dám leo, chứ không phải ai cũng làm được …”- Già làng  A Nhưk dãi bày.

 

Nhà rông truyền thống của làng Kon XơMluh dài 16m, rộng gần 8m, chiều cao từ mặt đất lên nóc 16m, từ mặt đất lên mặt sàn 2m.Không hề có thiết kế và chỉ được dựng lên bởi những người dân tay trần chân đất, nên nhà rông được đảm bảo sự hài hòa, cân đối trong một tổng thể hình dáng đẹp và vững chắc là nhờ “ bí quyết” tính toán tỷ lệ tương xứng giữa các bộ phận cấu thành nhà rông và trọng lực của toàn bộ công trình.

Các hộ gia đình ủng hộ tranh để lợp

Theo già A HRưng (75 tuổi), một trong số lão làng của Kon XơMluh, được làm bằng nguyên liệu có trong tự nhiên; song ngoài tranh, tre vẫn có thể lấy ở rừng sâu, núi xa; thì khó khăn nhất đối với dân làng trong quá trình dựng nhà rông là nguồn gỗ không còn sẵn tìm như trước.Nghiêm chỉnh chấp hành quy định về quản lý, bảo vệ rừng nên để có thể có đủ cột trụ nhà rông, các già làng chỉ có thể chọn 8 cột trụ cao 4m, đường kính 0,4-0,5m là loại lõi cây bằng lăng đã cất dành lâu năm ngoài rẫy. Sau đó, để tạo sự cân đối và vững chắc cho nhà rông, họ linh hoạt dùng cách bao trụ bằng xi măng, đảm bảo đường kính đến cả mét.

Không những thế, cột nhà rông còn được đổ đế trụ hình khối hộp bằng xi măng sâu 2m, rộng 1,5m cho thêm chắc chắn. Ngoại trừ bộ phận này,các công đoạn cơ bản đều được thi công theo lối truyền thống. “Không có cái đinh nào đâu, toàn bộ là cột bằng dây mây hết đó. Dây mây khó kiếm lắm, ở tận rừng sâu mới có, nhưng vẫn phải lấy cho bằng được.”-  Già A HRưng cho hay.

Được khởi công vào đầu tháng 3/2020, song sau bước làm trụ cột, dựng khung mái, công việc dựng nhà rông của dân làng Kon XơMluh phải tạm dừng vì thực hiện giãn cách phòng chống dịch bệnh Covid-19; đến ngày 11/5, mới được trở lại thi công. Cũng như dựng khung, lợp mái nhà rông là một công đoạn khó, đòi hỏi kỹ thuật đặc thù và cần tập trung trong 2-3 ngày để làm dứt điểm. Nối lại tiến độ thi công đúng vào mùa làm rẫy nên bà con phải tranh thủ từng ngày từng giờ.

Sau khi cơ bản làm xong phần thô và lợp mái, đến lát sàn, dựng vách.Công đoạn này không yêu cầu cao về kỹ thuật, song lại cần kinh phí khá lớn, vì gỗ đều phải mua từ nguồn lâm sản hợp pháp.Trong khi chờ UBND xã Đăk Tờ Re cấp hỗ trợ 20 triệu đồng từ nguồn vốn chương trình xây dựng nông thôn mới của địa phương thì các già làng và bà con vẫn chủ động công việc.

 “Tính sơ sơ phần sàn cần 30 triệu đồng, còn vách, còn nhà chồ, còn  trang trí bên trong nhà rông nữa, không ít tiền đâu. Làng tiếp tục vận động bà con, tính theo các hộ hoặc lao động chính để đóng góp thêm, hoàn thành nhà rông.”- Thôn trưởng A Bửu khẳng định.  

Ông A Beng chia sẻ: “ Mừng lắm, vui lắm, vì ban đầu cứ nghĩ chắc không làm nổi; nhưng mà đến giờ thì mọi việc đều ổn rồi, làng mình sắp có nhà rông mới rồi.”

Đó cũng chính là động lực để cho dù còn phải vất vả để hoàn tất các công đoạn còn lại của nhà rông, dân làng Kon XơMluh vẫn động viên nhau ráng sức đồng lòng.Tất cả đều mong mỏi gửi gắm vào đây tâm linh, ý nguyện bảo tồn di sản văn hóa dân tộc và khát vọng vươn lên bằng sức mạnh cộng đồng của chính mình.

 

           

Thanh Thư  
     
Số lượt xem:156
 Các tin khác:
      Icon  Tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật 2020
      Icon  Lễ ra quân hưởng ứng“Tháng vận động triển khai BHXH toàn dân”.
      Icon  Hỗ trợ khách hàng của Ngân hàng Chính sách xã hội tại địa bàn huyện Kon Rẫy
      Icon  Hội liên hiệp phụ nữ huyện Kon Rẫy: Triển khai mô hình phòng chống rác thải nhựa tại chợ thị trấn Đăk Rve.
      Icon  HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ HUYỆN KON RẪY TRIỂN KHAI HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN
      Icon  “Ngày Hội thầy thuốc trẻ làm theo lời Bác, tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng” năm 2020
      Icon  Kon Rẫy: Phát huy sức trẻ trong các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng
      Icon  Thăm tặng quà hộ gia đình bị tốc mái do ảnh hưởng của mưa bão tại xã Tân Lập
      Icon  Dự án PLan chung tay hỗ trợ phòng chống dịch bệnh Covid-19
      Icon  Tổ chức “Hành trình về nguồn” tại xã Đăk Kôi, huyện Kon Rẫy
    TÌM KIẾM
 
    BẢN ĐỒ HÀNH CHÍNH
Bản đồ Huyện
VIDEP CLIP
Rao vat, viec lam Kon Tum Nhà đất Kon Tum, nha dat kon tum
Trang chủ   |   Góp ý      |   Đăng nhập   
  Trang thông tin điện tử huyện Kon Rẫy là thành phần Cổng thông tin điện tử tỉnh Kon Tum
    Cơ quan chủ quản: Ủy ban nhân dân huyện Kon Rẫy 
    Người chịu trách nhiệm chính: Ông Võ Văn Lương – Chủ tịch UBND huyện Kon Rẫy. 
    Quản lý thường trực: Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Kon Rẫy; Email: bttkonray@gmail.com; Điện thoại: 0602218696
Phát triển:TNC